Bireysel Emeklilik Sistemi ile İlgili Teşvikler




bes
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) Türkiye’de daha 10’uncu yılına giren bir sistem olmasına rağmen, gösterdiği büyüme performansıyla dikkat çekiyor. Bugün gelinen noktada 3-2 milyon katılımcı sayısı aşılmış, katılımcıların fon tutan 21 milyar TL’yi aştı. Önümüzdeki dönemde ise 2013’ten başlamak üzere BES’in büyüme ivmesini artırarak devam ettinnesi bekleniyor. Bunda temel neden ise BES’te yeni bir dönemin yıl başı itibariyle başlamış olması. Yeni düzenlemelerle birlikte hem bireysel tarafta hem de grup emekliliklerinde ciddi bir artış olması tekleniyor. Beklentiler, 2023 yılında sektörün 300 milyar TL portföy büyüklüğüne ulaşması yönünde. Çünkü son yasal değişikliklerden sonra BES’in, sadece emeklilik ve yaşlılık günleri için düşünülen ve planlanan bir sistem değil, devletin de ciddi katkısıyla, yediden yetmişe herkesin kullanabileceği bir yatırım aracı olarak değerlendirilmesi gerektiği, sektör temsilcilerinde ifade ediliyor.

Bes, bireysel emeklilik sisteminin kısa versiyonu olarak bilinir. Bu sistem, ekonomi alanında kullanılan çok özel ve çok kârlı bir yatırım aracıdır. Bireysel emeklilik sistemi, insanlar tarafından sıklıkla tercih edilen bir sistemdir. Peki, neden bes uygulamaları bu kadar çok tercih edilir ve bireye ne tür getirileri vardır. Neden bes sorusuna verilebilecek en kapsamlı cevaplardan birisi, kâr açısından en faydalı emeklilik aracı olmasıdır. Bes, insanlara farklı yoldan emekli olma şansı sunar ve bu durum bireyler açısından çok yararlı sonuçlar doğurmaktadır. Bireysel emeklilik sistemi, bu nedenle insanların ilgisini fazlasıyla hak edecek bir yapıya sahiptir. Ayrıca neden bes diye soranlara sunulabilecek en iyi özelliklerden birisi de yatırım ve tasarruf aracı oluşudur. Bes, bir özel emeklilik sistemi olmanın yanı sıra aynı zamanda yatırım ve tasarruf aracıdır. İnsanların yararlanabileceği en özel tasarruf araçlarından biri olan bireysel emeklilik sistemi, para biriktirme konusunda sıkıntı yaşayan bireyler için de avantajlı bir tarifedir.Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 13 Haziran 2012 tarihinde TBMM’de kabul edildi. 29 Haziran

2012 tarihinde ise Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu kapsamda yapılan yeni düzenlemeler 1 Ocak 2013’ten itibaren devreye girdi. Yeni yasal düzenlemeler sayesinde BES, artık devlet tarafından doğrudan teşvik edilen ve tüm katılımcıların bu teşviklerden daha etkin faydalanacağı bir yapıya kavuşuyor. Yeni yasal düzenlemeler, BES dâhilindeki katılımcılara birçok avantaj sağlıyor. Bunlar katkı payı ödeme aşamasında, birikimlerin ödenmesi aşamasında, işveren açısından ve vakıf ve sandıklardan aktarım açısından dört başlıkta toplanabilir.

Bir BES katılımcısı, gelirinin yiizde 10′unu ve brüt asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak şartıyla ödediği katkı paylarını vergi matrahından indirebili-yordu. 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren ise katılımcının ödediği her katkı payının yüzde 25’ine karşılık gelen aı-tar, Devlet Katkısı, olarak katılımcının adına yatınlmaya başlanacak. Böylece katılımcı, bir yıl içinde yıllık brüt asgari ücretin yüzde 25′ine kadar devlet katkısı elde edebilecek. Burada sektör temsilcileri, 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren katkı payınızı bütçenizin elverdiği en yüksek tutara yükselterek devlet katkısından azami derecede faydalanılmasını öneriyor. Bu tutar da aylık bin TL. Ancak burada devlet katkısına kademeli olarak hak kazanılacağını da belirtmek gerekiyor. Şöyle ki katılımcılardan en az 3 yıl sistemde kalanlar devlet katkısı ve getirilerinin yüzde 15′ine, en az 6 yıl kalanlar yüzde 35′ine, en az 10 yıl kalanlar yüzde 60′ına, 10 yıl sistemde kaldıktan sonra 56 yaş koşulunu da yerine getirenler devlet katkısının yüzde 100’üne hak kazanacak.

Sisteme 1 Ocak 2013 tarihinden önce dâhil olmuş katılımcılara yeni yasal düzenleme ile ayn bir fayda daha sağlanıyor. Böylece bu katılımcılar ödüllendiriliyor. Bunun için yeni kanuna göre,l Ocak 2013 tarihinden itibaren üç yıl sistemde kalmak gerekiyor. Üç yılın sonunda bir defaya mahsus olmak üzere, 1 Ocak 2013 tarihi itibariyle sistemde 3-6 yıl arasında kalanlar 1 yıl, 6-10 yıl arasında kalanlar 2 yıl ve 10 yıldan fazla kalan yatırımcılara 3 yıl devlet katkısına hak ediş süresi eklenecek.

29 Mayıs 2012 tarihinden önce sistemde bulunan ve 29 Haziran 2012 tarihinden itibaren 2 vıl içinde bir emeklilik sözleşmesini birikimlerini alarak sonlandıran katılımcılar, 31 Aralık 2014 tarihine kadar devlet katkısı alamayacak.

Yeni yasal düzenlemeler kapsamında, sistemden ayrılma durumunda uygulanan stopaj kesintisinin, tüm birikim üzerinden yapılması uygulaması, yasanın yürürlüğe girdiği tarih olan 29 Haziran 2102′den 2 ay sonra sonlandı. Bu tarihten itibaren, BES’te stopaj kesintisinin sadece irat (gelir) üzerinden uygulanması söz konusu oluyor. İrat üzerinden uygulanacak stopaj oranları; 10 yıldan önce sistemden ayrılanlar için yüzdel?, sistemde 10 yıl katkı payı ödemiş olmakla birlikte 56 yaşından önce ayrılanlar için yüzde 10, sistemde 10 yıl katkı payı ödeyerek 56 yaşında emeklilik hakkını kazananlar için yüzde 5 olacak.

İŞVERENLERE GETİRİSİ

Yeni yasal düzenlemeler katılımcıların yanı sıra işverenlere de ciddi avantajlar getiriyor. Mevcut uygulamada işverenler, çalışanları için ödedikleri BES katkı payı tutarım, aylık brüt ücretin yüzde 10’unu ve brüt asgari ücretin yıllık tutarını geçmeyecek şekilde doğrudan gider yazarak, Kurumlar Vergisi matrahından indirebilirken, yeni yasada yüzde 10’luk vergi avantajı oranı, yüzde 15’e çıkarıldı. BES’te işveren katkılı kurum sözleşmelerinin beklenen hızda artmadığı sektör temsilcilerince ifade ediliyor. Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM) verilerine göre, sözleşmelerin yüzde 25’i grup emeklilik planlarından geliyor. Grup emeklilik sözleşmelerinin içerisinde ise işveren katkılı sertifikaların oranı sadece yüzde 19. Yeni düzenlemelerle sağlanan vergi teşviklerinin işveren katkısını artıracağı ifade ediliyor.

Vakıf ve Sandıklardan BES’e aktarım da daha cazip hale geldi. Yetkili organlarınca karar alınması kaydıyla, üye veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel kişiliğe haiz meslek kuruluşu veya sair ticari şirketlerinin emeklilik taahhüt planlan kapsamında yuıt içi ve yurt dışındaki birikim ve taahhütlerine ilişkin tutarları, kısmen veya tamamen, 31 Aralık 2015 tarihine kadar BES’e aktarılabilecek.

Söz konusu kuramların, sisteme aktarımı amacıyla yapacakları taşınmaz ve iştirak hissesi satışlarında 31 Aralık 2015 tarihine kadar KDV muafiyeti getirildi. Belirlenmiş katkı esasına göre yürütülen emeklilik taahhüt planlarından yapılacak aktarımlarda ise yetkili organ kararı aranmayabilecek. BES’ten aktarılan tutarlar daha önce gider kaydedilmemişse, aktarıldığı yılın ticari kazancının tespitinde dikkate alınacak. Aktarım amacıyla gerçekleştirilen taşınmaz veya iştirak hissesi satışından doğacak kazançlar kuramlar vergisinden müstesna tutuldu. Aktarıma ilişkin yapılan işlemler her türlü harçtan, düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden, lehe alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesna tutuldu. Bu avantajlara ek olarak, aktarım yoluyla sisteme dâhil olacak katılımcılardan giriş aidatı dâhil herhangi bir kesinti yapılmayacak.

Yine yeni sistemle birlikte fonun yönetimi karşılığında emeklilik şirketine ödenen gider kesintisi azami yüzde 2′ye indiriliyor. Yönetim gider kesintisinin yasal üst sının katkı payının yüzde 8′i olarak uygulanıyor.

2011 yılında sektörün ortalama yönetim gider kesintisi oranı ise yüzde 2.9 seviyesinde. Getiriden alınan pay indiriliyor. Yine BES’e giriş ve çıkış aidatı değişiyor. Buna göre giriş aidatı 470.25 TL’den 94 TL’ye indiriliyor. Ancak burada birçok şirketin müşteriden giriş aidatını almadığını veya kişilerin erken ayrılmaları durumunda bu parayı kestiğini hatırlatalım. Yine bazı şirketler ise giriş aidatını beş yıla yayarak alıyordu.

DÜZENLEMELERİN KATKISI

BNP Paribas Cardif Emeklilik Genel Müdürü Cemal Kişmir, yapılan düzenlemeler sonrasında emeklilik fonlarının GBMH’deki yüzde 1,5’lik payının, 2023’te 200 milyar TL ile yüzde 6’ya yükselmesini bekliyor.

BES’e dahil olmak isteyenlere sistemin avantajlarından tam anlamıyla faydalanabilmek için sistemin özellikleri ve avantajları konusunda detaylı bilgi edinmeleri tavsiyesinde bulunan Kişmir “Maksimum faydayı sistemden emeklilik hakkı elde ederek ayrılmakla ve fon tercihlerini risk algıları ve beklentileri doğrultusunda aktif olarak değerlendirmeleri ile elde edebileceklerini bilmeleri önemli” diyor.

Yeni sistemin 18 yaşından büyük herkesi kapsayacak hale geldiğini söyleyen ING Emeklilik CEO’su Jetse de Vries, “Yeni dönemin en büyük avantajı, herkesin ‘devlet katkısından faydalanacak’ ve ‘anapara üstünden vergi kesilmeyecek’ olması” diyor. Yeni mevzuata göre, BES’te uzun süre kalanlar kendileri için hesaplanan devlet katkısının daha büyük bir bölümüne hak kazanıyor.

3 yıldan daha az süre sistemde kalanlar devlet katkısı hak edemiyor. Ayrıca, katkı payı ödemeye uzun süre ara verenlerden ek yönetim gider kesintisi yapılabiliyor. Vries, bu gibi yeni uygulamaların, BES ile uzun süre tasarruf etmeyi özendirdiğini ifade ediyor.


admin hakkında 1296 makale
Trakya üniversitesi bilgisyar proogramcılığını birincilikle birtirdikten sonra 2014 yılında kendi yazılım şirketini kurdu.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.